Opieka nad rodzicem — jakie świadczenia przysługują opiekunowi?
Opiekujesz się mamą lub tatą i rezygnujesz z części pracy? Wyjaśniamy, na jakie pieniądze może liczyć opiekun, a na jakie podopieczny – i dlaczego to ważna różnica.
W skrócie
- Nowe świadczenie pielęgnacyjne dotyczy tylko opieki nad dziećmi.
- Opiekun dorosłego może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy.
- Sam rodzic może dostać świadczenie wspierające lub zasiłek pielęgnacyjny.
Wiele osób w wieku 40–60 lat opiekuje się rodzicem i jednocześnie pracuje. Przepisy przewidują kilka świadczeń, ale od 2024 roku zasady mocno się zmieniły. Najważniejsze: część pieniędzy przysługuje opiekunowi, a część samemu seniorowi.
Świadczenie pielęgnacyjne – już nie dla opiekunów rodziców
Po reformie z 2024 roku nowe świadczenie pielęgnacyjne (w 2026 r. 3386 zł miesięcznie) przysługuje opiekunom osób, które nie ukończyły 18 lat. Opiekun dorosłego rodzica nie może go już dostać na nowych zasadach. Osoby, które otrzymały je wcześniej na starych zasadach, zachowują prawo do świadczenia.
Specjalny zasiłek opiekuńczy
Dla opiekuna, który rezygnuje z pracy, aby opiekować się dorosłą osobą z niepełnosprawnością, przewidziany jest specjalny zasiłek opiekuńczy. Wynosi 620 zł miesięcznie i zależy od dochodu – przy ostatniej weryfikacji próg wynosił 764 zł netto na osobę (liczony łącznie dla rodziny opiekuna i rodziny osoby wymagającej opieki). Wniosek składa się w MOPS/GOPS. Przed złożeniem zapytaj w ośrodku o aktualne kwoty.
Pieniądze dla samego rodzica
- Dodatek pielęgnacyjny z ZUS – automatycznie po 75. urodzinach. Więcej w artykule Dodatek pielęgnacyjny.
- Zasiłek pielęgnacyjny z MOPS – dla osób bez prawa do dodatku. Zobacz Zasiłek pielęgnacyjny.
- Świadczenie wspierające – dla osób z decyzją WZON (min. 70 punktów w 2026 r.). Zobacz Świadczenie wspierające.
Uwaga na wykluczenia
- Świadczenia wspierającego nie można pobierać razem ze świadczeniem pielęgnacyjnym na tę samą osobę.
- Dodatku pielęgnacyjnego nie łączy się z zasiłkiem pielęgnacyjnym.
- Policz w MOPS, który wariant daje rodzinie najwięcej.
Inne formy pomocy
Poza pieniędzmi warto skorzystać z usług opiekuńczych z MOPS i opieki wytchnieniowej, a wydatki na opiekę odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej.