Dla senioraUlgi i zniżkiDla rodzinyCzas wolnyDomy opiekiNarzędziaŁamigłówki Uwaga Pilne
  1. Strona główna
  2. Uwaga na oszustów
  3. Pokazy z prezentem, „darmowe badanie” i wycieczki z obiadem – jak działają i jak odstąpić od umowy
Uwaga na oszustów

Pokazy z prezentem, „darmowe badanie” i wycieczki z obiadem – jak działają i jak odstąpić od umowy

Pokazy handlowe dla seniorów: jak działa schemat z prezentem i „badaniem”, ile masz dni na odstąpienie i dlaczego kredyt z pokazu jest nieważny.

Redakcja seniorow.pl7 min czytaniaAktualizacja:

Pokazy handlowe dla seniorów często zaczynają się od telefonu o prezencie albo „darmowym badaniu”, a kończą podpisaniem drogiej umowy pod presją czasu. Od 1 stycznia 2023 r. prawo chroni Cię mocniej: organizator nie może przyjąć zapłaty przed upływem terminu na odstąpienie, a kredyt podpisany na pokazie lub wycieczce jest nieważny. Od umowy zawartej na pokazie odstąpisz w 14 dni, a od umowy z wycieczki lub z nieumówionej wizyty w domu – w 30 dni.

Stan na: październik 2026

Już podpisałeś? Nie płać niczego i nie podpisuj aneksów. Sprawdź datę na umowie i jeszcze dziś wyślij listem poleconym oświadczenie o odstąpieniu – gotowy wzór znajdziesz w artykule Jak odstąpić od umowy zawartej przez telefon, w domu lub na pokazie. Jeśli podpisałeś też kredyt, zachowaj wszystkie dokumenty i skontaktuj się z rzecznikiem konsumentów.

Jak wygląda typowy pokaz

Schemat od lat jest podobny. Opisują go decyzje Prezesa UOKiK wydane wobec firm organizujących pokazy.

  1. Zaproszenie. Dzwoni miła osoba albo przychodzi list. Słyszysz, że wygrałeś nagrodę, że to „akcja społeczna” albo otwarcie nowego sklepu. Często nie pada słowo „sprzedaż”.
  2. Przynęta. Obiecany jest prezent, poczęstunek, wycieczka z obiadem albo „bezpłatne badanie” – na przykład wzroku czy płuc.
  3. Prezentacja. Na miejscu okazuje się, że głównym punktem jest sprzedaż. Oferowane są garnki, pościel, kołdry z wełny, materace, maty masujące lub „sprzęt medyczny”.
  4. Presja. Słyszysz, że cena jest „tylko dziś”, że wygrałeś losowanie, że obniżka dotyczy wybranych osób. Ceny „przed obniżką” bywają zmyślone.
  5. Umowa i kredyt. Sprzedawca proponuje raty i podsuwa do podpisu kilka dokumentów naraz, w tym umowę kredytu.

Przykłady z decyzji UOKiK

  • 27 sierpnia 2024 r. UOKiK poinformował o karach łącznie ponad 3,6 mln zł dla trzech firm: Redice (ponad 1,8 mln zł dla spółki i 325 tys. zł dla prezesa), Healthy Life (blisko 550 tys. zł dla spółki i 100 tys. zł dla prezesa) oraz Better Life Technology (400 tys. zł dla spółki i 375 tys. zł dla członków zarządu). Zarzuty to m.in. zapraszanie na „bezpłatne badanie płuc” bez informacji o sprzedaży, nakłanianie do kredytów i przyjmowanie zapłaty przed upływem terminu na odstąpienie. W jednej ze spraw chodziło też o sprzedaż wyrobów medycznych poza lokalem firmy. Urząd sprawdził 27 pokazów i złożył osiem zawiadomień do prokuratury. Decyzje nie były prawomocne.
  • 5 lutego 2025 r. UOKiK ogłosił decyzje wobec spółek Med Professional (ok. 744 tys. zł) i Medical Factory (ok. 720 tys. zł) oraz kary dla osoby nimi zarządzającej (łącznie 500 tys. zł). Firmy zapraszały m.in. pod pozorem akcji społecznych i na bezpłatne badania wzroku, których nie wykonywano. Uzależniały „nagrody” od zakupu po zawyżonych cenach i utrudniały odstąpienie od umowy. Decyzje nie były prawomocne.

Linki do komunikatów znajdziesz w źródłach na końcu tekstu.

Co mówią przepisy od 2023 roku

1 stycznia 2023 r. weszły w życie zmiany w ustawie o prawach konsumenta, związane z unijną dyrektywą Omnibus. Poniżej to, co faktycznie znalazło się w polskiej ustawie (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1244).

Ile masz czasu na odstąpienie

  • 30 dni – gdy umowę zawarto podczas nieumówionej wizyty sprzedawcy w Twoim domu albo podczas wycieczki zorganizowanej przez sprzedawcę (art. 27 ust. 2).
  • 14 dni – gdy umowę zawarto na pokazie, który nie był wycieczką, oraz w innych sytuacjach poza sklepem (art. 27 ust. 1).
  • Do 12 miesięcy dłużej – gdy sprzedawca nie poinformował Cię o prawie odstąpienia (art. 29).

Uwaga na różnicę: sam pokaz w sali to 14 dni. Jeśli dowieziono Cię autokarem na „wycieczkę z obiadem” i tam sprzedawano towar, to zwykle wycieczka i 30 dni. W razie wątpliwości nie czekaj – wyślij oświadczenie przed upływem 14 dni.

Odstąpienie nie wymaga podania przyczyny. Wystarczy, że wyślesz oświadczenie przed końcem terminu.

Zakaz brania pieniędzy przed upływem terminu

Sprzedawca nie może przyjąć od Ciebie zapłaty, zanim minie termin na odstąpienie (art. 17a). Dotyczy to umów z pokazu, wycieczki i nieumówionej wizyty w domu. Wyjątek: pokaz zorganizowany u Ciebie w domu na Twoje wyraźne zaproszenie. Jeśli ktoś żąda zaliczki „od ręki”, łamie prawo.

Kredyt podpisany na pokazie jest nieważny

Umowy o usługę finansową, na przykład kredytu lub pożyczki, nie można zawrzeć podczas pokazu ani wycieczki (art. 7ab). Zakaz obejmuje też kredyt ściśle związany z ofertą z pokazu, który ma sfinansować zakup. Taka umowa jest nieważna. Wyjątek znów dotyczy pokazu w Twoim domu na Twoje wyraźne zaproszenie – zaproszenie musi udowodnić sprzedawca.

Co z kredytem, gdy odstąpisz od zakupu

Gdy kupiłeś towar na raty w innych okolicznościach, na przykład podczas wizyty w domu, działa zasada kredytu wiązanego. Odstąpienie od umowy sprzedaży jest skuteczne także wobec umowy kredytu, która ją finansuje (art. 57 ustawy o kredycie konsumenckim). Dodatkowo umowy dodatkowe powiązane z zakupem wygasają z mocy prawa (art. 37 ustawy o prawach konsumenta).

W praktyce warto wysłać kopię oświadczenia o odstąpieniu także do banku lub firmy pożyczkowej. Dzięki temu kredytodawca od razu wie, że umowa przestała wiązać.

Sprzęt „medyczny” i „badania”

W sprawie Healthy Life UOKiK wskazał, że sprzedaż wyrobów medycznych poza lokalem przedsiębiorstwa jest niedozwolona. Jeśli na pokazie ktoś sprzedaje Ci urządzenie „na zdrowie”, potraktuj to jako poważny sygnał ostrzegawczy. Badanie wykonane na pokazie nie zastąpi wizyty u lekarza.

Sygnały ostrzegawcze

  • Telefon o wygranej, choć w niczym nie brałeś udziału.
  • Zaproszenie na „bezpłatne badanie”, „spotkanie informacyjne” lub „akcję społeczną” bez jasnej nazwy firmy.
  • Prezent, który dostaniesz dopiero po zakupie.
  • „Promocja tylko dziś” i bardzo wysoka cena „przed obniżką”.
  • Propozycja rat i kilka dokumentów do podpisu naraz.
  • Prośba o dowód osobisty, PESEL lub zdjęcie dokumentu.
  • Żądanie zapłaty lub zaliczki od razu.
  • Zapewnienie, że „od tej umowy nie da się odstąpić”.
  • Zabranie Ci egzemplarza umowy albo niewydanie go wcale.

Sprawdź też, jak sobie radzisz w naszym teście: czy rozpoznasz oszusta.

Jak rozmawiać z rodzicem

Osoby starsze często wstydzą się przyznać, że coś podpisały. Rozmowa powinna dawać wsparcie, a nie ocenę.

  • Nie zawstydzaj. Powiedz, że te firmy działają według wyćwiczonego scenariusza i nabierają także młodych ludzi.
  • Umów się na prostą zasadę. „Niczego nie podpisuję tego samego dnia. Najpierw dzwonię do Ciebie.”
  • Zostaw kartkę przy telefonie. Numer do Ciebie i krótkie przypomnienie: „Nie podaję PESEL. Nie płacę od razu.”
  • Pytaj o zaproszenia. Zapytaj, czy ktoś dzwonił z nagrodą lub badaniem. Wtedy łatwiej o rozmowę, zanim dojdzie do pokazu.
  • Policz terminy razem. Jeśli umowa już jest, sprawdźcie datę i wyślijcie oświadczenie tego samego dnia.
  • Zbierz dokumenty. Umowa, paragon, harmonogram rat, zaproszenie. To przyda się rzecznikowi konsumentów.

Gdzie szukać pomocy

  • Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów – pomaga napisać pismo i rozmawia z firmą. Adres znajdziesz w urzędzie miasta lub starostwie.
  • Infolinia konsumencka – 801 440 220 lub 222 66 76 76, dni robocze 10:00–18:00, opłata według taryfy operatora.
  • Policja – gdy podejrzewasz oszustwo, na przykład podrobiony podpis albo kredyt, którego nie zawierałeś.

Więcej poradników znajdziesz w dziale Uwaga na oszustów.

Źródła

Redakcja seniorow.pl

Piszemy dla seniorów i ich rodzin. Każdy poradnik opieramy na przepisach i oficjalnych źródłach (ZUS, NFZ, gov.pl) i aktualizujemy, gdy zmieniają się zasady.

Jak pracujemy

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, prawnika ani doradcy. Kwoty i zasady mogą się zmieniać – sprawdź je w urzędzie lub na stronie instytucji.

Przeczytaj również

Zobacz wszystkie artykuły
Uwaga na oszustów

Fotowoltaika i pompa ciepła „z dotacją” od akwizytora – na co uważać przed podpisaniem

Akwizytor „z programu rządowego” obiecuje pewną dotację na fotowoltaikę? Sprawdź zasady dotacji w 2026, prawa przy kredycie i pytania przed podpisaniem.
Uwaga na oszustów

„Zmiana taryfy” i akwizytor z firmy energetycznej – jak nie dać się namówić na niekorzystną umowę na prąd lub gaz

Akwizytor mówi o „obowiązkowej zmianie taryfy”? Sprawdź, jak działa ten schemat, ile masz dni na odstąpienie od umowy na prąd i gdzie szukać pomocy.
Uwaga na oszustów

Fałszywe SMS-y i telefony „z banku”, „z elektrowni”, „z ZUS” i fałszywi pracownicy przy drzwiach

Fałszywe SMS-y i oszustwa na seniorów: dopłata do paczki, „konsultant banku”, fałszywy gazownik. Jak rozpoznać, gdzie zgłosić i co zrobić po wpadce.
Do góry