Dla senioraUlgi i zniżkiDla rodzinyCzas wolnyDomy opiekiNarzędziaŁamigłówki Uwaga Pilne
  1. Strona główna
  2. Uwaga na oszustów
  3. Fałszywe SMS-y i telefony „z banku”, „z elektrowni”, „z ZUS” i fałszywi pracownicy przy drzwiach
Uwaga na oszustów

Fałszywe SMS-y i telefony „z banku”, „z elektrowni”, „z ZUS” i fałszywi pracownicy przy drzwiach

Fałszywe SMS-y i oszustwa na seniorów: dopłata do paczki, „konsultant banku”, fałszywy gazownik. Jak rozpoznać, gdzie zgłosić i co zrobić po wpadce.

Redakcja seniorow.pl8 min czytaniaAktualizacja:

Fałszywe SMS-y i telefony „z banku”, „z elektrowni” czy „z ZUS” to dziś najczęstsze oszustwa, na które trafiają seniorzy. Zasada jest jedna: nie klikaj w link, nie podawaj kodów i niczego nie instaluj na prośbę rozmówcy. Rozłącz się i sam zadzwoń do instytucji na numer, który znasz.

Stan na: październik 2026

Już się stało? Od razu zadzwoń do swojego banku na numer z karty lub ze strony banku i poproś o zablokowanie dostępu do konta. Kartę możesz zastrzec całodobowo pod numerem 828 828 828 (z zagranicy +48 828 828 828). Potem zgłoś sprawę na policję (112) i zastrzeż numer PESEL.

Najczęstsze scenariusze w latach 2025–2026

„Dopłać do paczki”

SMS mówi o problemie z doręczeniem przesyłki i prosi o dopłatę albo uzupełnienie adresu. Link prowadzi do fałszywej strony. CERT Polska ostrzegał przed taką kampanią jeszcze we wrześniu 2026 r. Status paczki sprawdzaj tylko na oficjalnej stronie lub w aplikacji kuriera.

„Odłączymy prąd za niedopłatę”

Wiadomość grozi odcięciem prądu lub gazu, jeśli nie zapłacisz drobnej kwoty. Na stronie z linku trzeba wybrać bank i wpisać dane do logowania oraz kod z SMS-a. Policja opisywała przypadek, w którym w ten sposób z konta pobrano ponad 800 zł. Jest też odwrotna wersja: e-mail o „nadpłacie za prąd” do zwrotu. W 2025 r. ostrzegano przed taką akcją podszywającą się pod PGE. Sprawdź rachunki w swoim koncie u dostawcy albo zadzwoń na jego infolinię.

„Zwrot nadpłaty” z ZUS, urzędu skarbowego lub NFZ

  • ZUS przypomina, że nie wysyła wiadomości z linkami, w które trzeba wejść. W razie wątpliwości zadzwoń do Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS: 22 560 16 00.
  • Urząd skarbowy: w październiku 2026 r. Ministerstwo Finansów ostrzegło przed e-mailami o „nadpłacie podatku”. MF i KAS nie wysyłają wiadomości, w których proszą o potwierdzenie danych lub numeru konta. Status zwrotu sprawdzisz po zalogowaniu do e-Urzędu Skarbowego. Infolinia KAS: 22 330 03 30.
  • NFZ: w lutym 2026 r. Fundusz ostrzegał przed e-mailami o „zwrocie kosztów”. NFZ nigdy nie prosi o numer karty, kod CVV ani dane do bankowości. Bezpłatna, całodobowa infolinia NFZ: 800 190 590.

„Mandat do zapłaty”

SMS o rzekomym wykroczeniu drogowym prowadzi do strony udającej serwis rządowy, która wyłudza dane karty. W maju 2026 r. CERT Polska ostrzegał, że taki SMS potrafi trafić do tej samej rozmowy, w której masz prawdziwe powiadomienia z mObywatela.

„Konsultant bezpieczeństwa banku”

Dzwoni „pracownik działu bezpieczeństwa”. Mówi, że ktoś próbuje wziąć kredyt na Twoje dane albo że pracownik banku Cię okradł. Każe przelać oszczędności na „konto techniczne” lub „bezpieczne konto”. Bywa, że wcześniej dzwoni ktoś inny i „zapowiada” ten telefon. W lutym 2026 r. policja opisała małżeństwo seniorów, które w ten sposób straciło 15,5 tys. zł.

Bank nigdy nie prosi o przelanie pieniędzy na inne konto „dla bezpieczeństwa”. Związek Banków Polskich przypomina, że bankowcy nie proszą przez telefon o hasła i kody dostępu.

„Proszę zainstalować aplikację”

Rozmówca prosi, żebyś zainstalował program do „pomocy zdalnej” (tzw. zdalny pulpit, np. AnyDesk). Dzięki niemu widzi Twój ekran i może sam robić przelewy. Komisja Nadzoru Finansowego podkreśla: instytucje finansowe nigdy nie proszą klientów o instalację takiego oprogramowania.

Wyświetla się prawdziwy numer banku – spoofing

Oszuści potrafią podszyć się pod numer telefonu lub nazwę nadawcy SMS-a. Od 2023 r. obowiązuje ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej. Nakłada ona na operatorów obowiązek blokowania części takich połączeń i wiadomości. Nie daje to jednak pełnej ochrony, co pokazują ostrzeżenia CERT Polska z 2026 r. Dlatego policja przypomina: numer na ekranie nie dowodzi, kto dzwoni. To, że rozmówca zna Twoje imię, adres czy PESEL, też niczego nie dowodzi.

O wyłudzeniach kodów BLIK piszemy osobno w tekście Oszustwo na BLIK – jak się chronić. Zasady bezpiecznego logowania znajdziesz w poradniku Bezpieczna bankowość internetowa dla seniora.

Fałszywy pracownik przy drzwiach

Oszuści podają się za pracowników gazowni, wodociągów, elektrowni, spółdzielni, administracji albo ZUS. Mówią, że muszą sprawdzić instalację lub licznik. Czasem twierdzą, że przynieśli „nadpłatę”. Często działają we dwóch: jeden zagaduje, drugi przeszukuje mieszkanie. W maju 2026 r. policja w Mikołowie ponownie o tym ostrzegała.

Co robić:

  • Nie wpuszczaj nikogo, dopóki nie sprawdzisz, kim jest.
  • Poproś o legitymację lub identyfikator.
  • Zadzwoń do firmy lub spółdzielni na numer z rachunku albo z tablicy ogłoszeń i zapytaj, czy wysłała pracownika. Nie dzwoń na numer podany przez gościa.
  • Nie dawaj pieniędzy. Według policji pracownicy instytucji nie pobierają opłat ani nie wypłacają gotówki podczas wizyt domowych.
  • Zamykaj drzwi na klucz, także gdy jesteś w domu. Gdy coś Cię niepokoi, dzwoń na 112.

O oszustwach „na wnuczka” i „na policjanta” przeczytasz w artykule Oszustwa na wnuczka i na policjanta – jak chronić seniora.

Gdzie przesłać podejrzany SMS

Podejrzany SMS przekaż na bezpłatny numer 8080. To numer CERT Polska. Użyj opcji „Przekaż”, żeby wysłać całą wiadomość w oryginalnej formie. Z jednego numeru można wysłać do 3 wiadomości w ciągu 4 godzin.

Podejrzany e-mail lub stronę zgłosisz:

Zastrzeż numer PESEL

Zastrzeżenie numeru PESEL utrudnia wzięcie kredytu lub pożyczki na Twoje dane. Od 1 czerwca 2024 r. banki i firmy pożyczkowe muszą sprawdzać, czy PESEL jest zastrzeżony, zanim podpiszą umowę kredytu lub pożyczki.

  • Gdzie: w aplikacji mObywatel, w serwisie mObywatel.gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy (z dowodem osobistym lub paszportem).
  • Koszt i czas: bezpłatnie, od razu.
  • Co dalej działa normalnie: wizyta u lekarza, realizacja recepty, wypłata z bankomatu, przelewy, sprawy urzędowe, wyjazdy.
  • Gdy sam bierzesz kredyt: możesz cofnąć zastrzeżenie na stałe albo do wybranej daty i godziny. Potem PESEL zostanie automatycznie zastrzeżony ponownie.

Pomoc: Infolinia dla Obywatela 22 250 01 51 (dni robocze, 8:15–16:15).

Co zrobić natychmiast po wpadce

  1. Zadzwoń do banku. Użyj numeru z karty, z umowy lub ze strony banku. Poproś o blokadę dostępu do konta i wstrzymanie przelewów.
  2. Zastrzeż kartę. Możesz to zrobić u swojego banku albo pod numerem 828 828 828 (z zagranicy +48 828 828 828), który działa całą dobę.
  3. Odłącz urządzenie. Jeśli zainstalowałeś aplikację na prośbę oszusta, wyłącz internet w telefonie lub komputerze i powiedz o tym bankowi.
  4. Zmień hasła do bankowości i poczty e-mail, korzystając z innego, bezpiecznego urządzenia.
  5. Zastrzeż PESEL w mObywatelu lub w urzędzie gminy.
  6. Zgłoś przestępstwo na policji – dzwoniąc na 112 lub na najbliższym komisariacie.
  7. Zgłoś wiadomość do CERT Polska (SMS na 8080 lub incydent.cert.pl).
  8. Zachowaj dowody: SMS-y, numery telefonów, potwierdzenia przelewów. Nie kasuj ich.

Jak przygotować rodzica

  • Ustalcie hasło rodzinne. To słowo lub krótkie zdanie, które zna tylko rodzina. Ustalcie je na żywo, nie przez SMS. Kto prosi o pieniądze i nie zna hasła, prawdopodobnie jest oszustem. To ważne, bo oszuści potrafią już podrabiać głos bliskich.
  • Zasada „rozłącz się i oddzwoń”. Gdy ktoś dzwoni z banku, z urzędu lub od rodziny i czegoś pilnie żąda, trzeba się rozłączyć. Potem samemu zadzwonić na znany numer.
  • Trzy rzeczy, których nigdy się nie robi: nie podaje się kodów i haseł, nie instaluje się aplikacji na czyjąś prośbę, nie przelewa się pieniędzy na „bezpieczne konto”.
  • Kartka przy telefonie z numerami: bank, 828 828 828, 112, numer zaufanej osoby z rodziny.
  • Wspólne zastrzeżenie PESEL w mObywatelu albo w urzędzie gminy.
  • Rozmowa bez wstydu. Umówcie się, że o każdym dziwnym telefonie mówi się od razu. Oszuści liczą na to, że ofiara się wstydzi i milczy.

Więcej porad znajdziesz w dziale Uwaga na oszustów. Sprawdź swoją czujność w teście „Czy rozpoznasz oszusta?”. Jeśli przez telefon namówiono Cię na zakup, skorzystaj z naszego wzoru odstąpienia od umowy.

Źródła

Redakcja seniorow.pl

Piszemy dla seniorów i ich rodzin. Każdy poradnik opieramy na przepisach i oficjalnych źródłach (ZUS, NFZ, gov.pl) i aktualizujemy, gdy zmieniają się zasady.

Jak pracujemy

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, prawnika ani doradcy. Kwoty i zasady mogą się zmieniać – sprawdź je w urzędzie lub na stronie instytucji.

Przeczytaj również

Zobacz wszystkie artykuły
Uwaga na oszustów

Fotowoltaika i pompa ciepła „z dotacją” od akwizytora – na co uważać przed podpisaniem

Akwizytor „z programu rządowego” obiecuje pewną dotację na fotowoltaikę? Sprawdź zasady dotacji w 2026, prawa przy kredycie i pytania przed podpisaniem.
Uwaga na oszustów

„Zmiana taryfy” i akwizytor z firmy energetycznej – jak nie dać się namówić na niekorzystną umowę na prąd lub gaz

Akwizytor mówi o „obowiązkowej zmianie taryfy”? Sprawdź, jak działa ten schemat, ile masz dni na odstąpienie od umowy na prąd i gdzie szukać pomocy.
Uwaga na oszustów

Telefon z ofertą „leku”, suplementu albo badania – jak rozpoznać naciągaczy

Telefoniczna sprzedaż suplementów dla seniorów: jak rozpoznać naciągaczy, czy płacić za niezamówioną paczkę i jak odstąpić od umowy.
Do góry