Testament — jak napisać ważny testament
Testament własnoręczny czy notarialny? Jakie błędy go unieważniają i czym jest zachowek? Proste zasady, które oszczędzą rodzinie sporów.
W skrócie
- Testament własnoręczny: w całości odręcznie, z datą i podpisem.
- Testament notarialny trudniej podważyć i można go zarejestrować.
- Najbliżsi pominięci w testamencie mogą żądać zachowku.
Bez testamentu majątek dziedziczy się według kolejności z ustawy (małżonek i dzieci, potem rodzice, rodzeństwo itd.). Testament pozwala zdecydować samemu – i często zapobiega rodzinnym sporom.
Testament własnoręczny
Musi być w całości napisany ręcznie przez spadkodawcę, podpisany i najlepiej opatrzony datą. Testament napisany na komputerze i tylko podpisany jest nieważny. Można go przechowywać w domu, ale bezpieczniej oddać w depozyt notariuszowi.
Testament notarialny
Sporządza go notariusz. Jest najtrudniejszy do podważenia, a notariusz może go zarejestrować w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT) – dzięki temu nie zaginie. Maksymalna opłata notarialna za sporządzenie testamentu jest niewielka (obecnie 50 zł netto za testament bez dodatkowych postanowień). Ministerstwo przygotowało projekt podwyżki tej opłaty, więc przed wizytą zapytaj notariusza o aktualną kwotę.
Najczęstsze błędy
- testament napisany na komputerze lub przez inną osobę,
- niejasne sformułowania („dla dzieci po równo, ale dom dla Kasi”),
- wspólny testament małżonków na jednej kartce – jest nieważny,
- brak aktualizacji po ważnych zmianach w rodzinie.
Zachowek
Najbliżsi (zstępni, małżonek, a czasem rodzice), którzy zostali pominięci w testamencie, mogą żądać zachowku – zwykle połowy tego, co dostaliby z ustawy, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy lub małoletnich – dwóch trzecich. Roszczenie przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu.
Zanim napiszesz testament
- Spisz majątek: mieszkanie, oszczędności, polisy, rzeczy wartościowe.
- Zastanów się nad wykonawcą testamentu.
- Powiedz zaufanej osobie, gdzie jest testament.