Fotowoltaika i pompa ciepła „z dotacją” od akwizytora – na co uważać przed podpisaniem
Akwizytor „z programu rządowego” obiecuje pewną dotację na fotowoltaikę? Sprawdź zasady dotacji w 2026, prawa przy kredycie i pytania przed podpisaniem.
Dotację z programu Czyste Powietrze składa sam właściciel domu – przez internet, w gminie lub w wojewódzkim funduszu ochrony środowiska – a nie przedstawiciel firmy. Jeśli ktoś przy pierwszej wizycie mówi, że jest „z programu rządowego” i że „dotacja jest pewna”, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Od umowy podpisanej w domu podczas wizyty, której nie zamawiałeś, możesz odstąpić w 30 dni.
Stan na: październik 2026
Już podpisałeś? Sprawdź datę umowy i wyślij listem poleconym oświadczenie o odstąpieniu (wzór znajdziesz w artykule Jak odstąpić od umowy – wzór pisma dla seniora). Jeśli zakup finansuje kredyt, UOKiK radzi wysłać oświadczenie także do banku. Przy nieumówionej wizycie w domu firma nie może przyjąć od Ciebie zapłaty, zanim minie termin na odstąpienie.
Typowe schematy nieuczciwych ofert
Poniższe przykłady pochodzą z decyzji Prezesa UOKiK i ostrzeżeń URE.
- „Jesteśmy z programu rządowego”. Jedna z firm twierdziła, że współpracuje z Ministerstwem Klimatu i Środowiska. UOKiK ustalił, że takiej współpracy nie było. Inna rozsyłała ulotki przypominające urzędowe zawiadomienia, z nadrukiem „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy”.
- „Dotacja jest pewna” albo „instalacja za darmo”. URE ostrzega przed obietnicami darmowych instalacji i 100-procentowego dofinansowania.
- Straszenie podwyżkami. W ulotkach jednej z firm pisano o wzroście cen prądu o 300–400%. Według UOKiK faktyczny wzrost w latach 2022–2024 wyniósł niecałe 33%.
- „Darmowy audyt”. Po odstąpieniu od umowy firmy żądały opłaty za audyt – w sprawach rozpatrzonych przez UOKiK było to prawie 2000 zł i 2700 zł.
- Umowa i kredyt przy jednym stole. Podpisujesz w domu umowę na instalację i od razu wniosek kredytowy.
- Zapisy przerzucające ryzyko na Ciebie. Przykłady z decyzji UOKiK: zmiana mocy pompy ciepła po podpisaniu umowy, odpowiedzialność klienta za wytrzymałość dachu, kara 1000 zł dziennie za „nieprzygotowany” dom, opóźnienia montażu tłumaczone ogólnie „niekorzystną pogodą”.
Programy dotacji w 2026 roku
Czyste Powietrze
- Program działa. Nowa wersja ruszyła 31 marca 2025 r., a od 20 lipca 2026 r. obowiązują kolejne zmiany.
- Wniosek składasz elektronicznie przez gov.pl, w urzędzie gminy albo w wojewódzkim funduszu ochrony środowiska (WFOŚiGW).
- Dotacja wynosi do 40%, do 70% albo do 100% kosztów netto, zależnie od dochodu.
- Zaliczka (prefinansowanie) do 35% kosztów jest dostępna przy wyższych poziomach dotacji i wymaga pomocy operatora, czyli gminy. Zaliczkę wypłaca się na konto wykonawcy. Od 20 lipca 2026 r. na prace z zaliczką masz 180 dni zamiast 120.
- Obowiązkowy jest audyt energetyczny. Pompy ciepła oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno muszą być na liście ZUM (Lista zielonych urządzeń i materiałów).
- Od 2027 r. program przestanie dofinansowywać ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła.
- Oficjalnej listy „zaufanych wykonawców” na razie nie ma. Według doniesień prasowych z lipca 2026 r. ministerstwo planuje dobrowolną listę, która mogłaby działać od 2027 r.
Mój Prąd
- Nabór w ostatniej edycji (Mój Prąd 6.0) trwał od 2 września 2024 r. do 12 września 2025 r.
- W 2026 r. NFOŚiGW prowadzi program Przydomowe Magazyny Energii. Według serwisów branżowych nabór ruszył 20 października 2026 r. Program dofinansowuje magazyny energii dla osób, które już mają instalację. Nie finansuje zakupu paneli.
- Wniosek składasz sam przez internet (Generator Wniosków o Dofinansowanie). Jeśli w Twoim imieniu podpisuje go ktoś inny, potrzebne jest pełnomocnictwo.
Jeśli ktoś w październiku 2026 r. proponuje Ci panele „z dotacją z Mojego Prądu”, poproś o nazwę programu i sprawdź go na stronie NFOŚiGW lub w gminie.
Jak sprawdzić firmę
- Poproś o pełną nazwę firmy i NIP. Sprawdź je w wyszukiwarce KRS (spółki) lub w CEIDG (jednoosobowe firmy). Zobacz, od kiedy firma działa i czy adres się zgadza.
- Wpisz nazwę firmy w wyszukiwarkę na stronie uokik.gov.pl. Sprawdź, czy były wobec niej decyzje lub zarzuty.
- Zapytaj w gminie, w punkcie Czystego Powietrza, czy znają tę firmę.
- Przy pompie ciepła poproś o etykietę energetyczną i kartę produktu. UOKiK radzi sprawdzić model w unijnej bazie EPREL.
Odstąpienie od umowy i kredyt powiązany
- 14 albo 30 dni. Od umowy zawartej poza biurem firmy możesz odstąpić w 14 dni bez podawania przyczyny. Jeśli umowę podpisałeś podczas nieumówionej wizyty w domu, masz 30 dni (art. 27 ustawy o prawach konsumenta).
- Bez zapłaty przed czasem. Przy nieumówionej wizycie w domu firma nie może przyjąć zapłaty przed upływem terminu na odstąpienie (art. 17a).
- Uważaj na zgodę na „natychmiastowe rozpoczęcie prac”. Jeśli ją podpiszesz, a potem odstąpisz, możesz musieć zapłacić za wykonaną część prac (art. 35). UOKiK karał firmy za ukrywanie takich zgód w załącznikach.
- Brak pouczenia. Jeśli firma nie poinformowała Cię o prawie odstąpienia, termin wydłuża się o 12 miesięcy (art. 29).
- Zwrot pieniędzy. Firma musi oddać wpłaty w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia (art. 32).
- Kredyt wiązany. UOKiK wyjaśnia, że odstąpienie od umowy zakupu działa też wobec kredytu, który go finansuje. Dla pewności wyślij dwa oświadczenia: do firmy i do banku. Jeśli bank przelał pieniądze firmie, to firma zwraca je bankowi.
Decyzje UOKiK wobec firm z branży OZE
Decyzja nieprawomocna może zostać zmieniona przez sąd. Zarzuty nie oznaczają, że firma złamała prawo.
- 3 stycznia 2023 r. – BO Energy (dawniej FG Energy), ponad 28,4 mln zł kary: m.in. wprowadzanie w błąd co do współpracy z ministerstwem i „darmowego” audytu. Komunikat UOKiK
- 17 lipca 2023 r. – BO Energy, ok. 12,4 mln zł za 12 niedozwolonych zapisów w umowach. Obie decyzje były wtedy nieprawomocne. Komunikat UOKiK
- 17 stycznia 2024 r. – Krajowy Projekt Energetyczny, 5 666 767 zł za pobieranie opłat za audyt po odstąpieniu od umowy. Komunikat UOKiK
- 22 października 2025 r. – Sunday Polska, 1 011 516 zł (nieprawomocna); zarzuty dla czterech innych firm z branży. Komunikat UOKiK
- 27 marca 2026 r. – Energia dla Pokoleń (6 129 221 zł) i Polska Energia Grupa Kapitałowa (904 068 zł); decyzje nieprawomocne, firmy się odwołały. Komunikat UOKiK
- 30 września 2026 r. – AS Inbank, 4 692 000 zł za traktowanie kredytów na fotowoltaikę i pompy ciepła jak zwykłych pożyczek (nieprawomocna). Komunikat UOKiK
- 9 października 2026 r. – Nasz Prąd, 21 475 000 zł za 21 niedozwolonych zapisów (nieprawomocna). UOKiK zawiadomił też prokuraturę. Komunikat UOKiK
Pytania przed podpisaniem
- Jak dokładnie nazywa się firma, jaki ma NIP i adres?
- Czy cena w umowie jest ostateczna? Czy może wzrosnąć po „weryfikacji technicznej”?
- Jaki model urządzenia dostanę? Czy firma może go zmienić bez mojej zgody?
- Kiedy jest termin montażu i co się stanie, jeśli firma go nie dotrzyma?
- Kto zgłosi instalację fotowoltaiczną do operatora sieci i kiedy?
- Kto odpowiada za dach i za szkody przy montażu?
- Czy umowa zależy od przyznania dotacji? Co, jeśli jej nie dostanę?
- Czy kredyt jest powiązany z umową? Ile wyniesie całkowita kwota do spłaty?
- Czy mogę zabrać umowę do domu i pokazać ją rodzinie lub w gminie?
Jeśli słyszysz, że oferta jest ważna „tylko dziś”, odmów.
Czy fotowoltaika opłaca się seniorowi
To zależy od Twojego zużycia prądu, a nie od wieku. Nowe instalacje rozlicza się w systemie net-billing:
- Energię, której nie zużyjesz od razu, oddajesz do sieci. Jej wartość, liczona według cen rynkowych, trafia na Twój depozyt prosumencki.
- Z depozytu opłacasz prąd pobrany z sieci, np. wieczorem. Obecnie wartość depozytu w danym miesiącu jest powiększana o 23%.
- Niewykorzystana nadpłata po 12 miesiącach jest zwracana tylko częściowo – do 20%, a przy rozliczeniu godzinowym do 30%.
Najwięcej zyskujesz, gdy zużywasz prąd w ciągu dnia, kiedy panele pracują. Poproś firmę o wyliczenie na podstawie Twoich rachunków z ostatnich 12 miesięcy. Porównaj co najmniej dwie oferty. Jeśli zakup ma być na kredyt, zestaw ratę z przewidywaną oszczędnością.
Więcej poradników znajdziesz w dziale Uwaga na oszustów. Sprawdź też swoją czujność w teście Czy rozpoznasz oszusta.
Źródła
- NFOŚiGW: Startuje nowe Czyste Powietrze – więcej wsparcia, prostsze zasady (31.03.2025) – odczyt: 23.10.2026
- NFOŚiGW: Zmiany w programie Czyste Powietrze. Od 20 lipca łatwiej skorzystasz z dotacji (13.07.2026) – odczyt: 23.10.2026
- Money.pl: Wielka zmiana w „Czystym Powietrzu”. Firmy trafią na listę (27.07.2026) – odczyt: 23.10.2026
- Infor.pl: Mój Prąd 2026 – kiedy będzie wypłata (14.01.2026) – odczyt: 23.10.2026
- Globenergia: Nie będzie kolejnych dogrywek programu Mój Prąd (18.06.2026) – odczyt: 23.10.2026
- Gramwzielone.pl: Jak uzyskać dotację na magazyn energii w 2026 roku? (08.08.2026) – odczyt: 23.10.2026
- Globenergia: Masz fotowoltaikę? Dziś ruszają nowe dotacje na magazyny energii (20.10.2026) – odczyt: 23.10.2026
- URE: Nadużycia na rynku energii elektrycznej (18.07.2025) – odczyt: 23.10.2026
- Ustawa o prawach konsumenta, rozdział 4 – prawo odstąpienia (lexlege.pl) – odczyt: 23.10.2026
- Ustawa o prawach konsumenta, art. 17a (standardyprawa.pl) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Co prawo związało, niech bank nie rozdziela. Blisko 5 mln zł kar dla AS Inbanku (30.09.2026) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Over PLN 21 million fine for Nasz Prąd (09.10.2026) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Clean energy and dirty practices – fines over 7 million PLN (27.03.2026) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Clean energy on fair terms (22.10.2025) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Krajowy Projekt Energetyczny – decision (17.01.2024) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Nieuczciwe praktyki w fotowoltaice – ponad 28 mln zł kary dla BO Energy (03.01.2023) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Umowy na fotowoltaikę pełne pułapek – prawie 12,5 mln zł kary dla BO Energy (17.07.2023) – odczyt: 23.10.2026
- UOKiK: Pompy ciepła – wspólne działania UOKiK, IH i KAS – odczyt: 23.10.2026
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska: Prosument – pytania i odpowiedzi – odczyt: 23.10.2026
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska: Korzystne zmiany dla prosumentów (15.06.2025) – odczyt: 23.10.2026